Osoby po udarze niedokrwiennym lub przemijającym ataku niedokrwiennym (TIA) mogą odnieść korzyść z bardziej agresywnego obniżania ciśnienia. W dużym badaniu, opublikowanym w „New England Journal of Medicine”, dążenie do skurczowego ciśnienia poniżej 120 mmHg wiązało się z rzadszymi poważnymi incydentami sercowo-naczyniowymi niż standardowy cel poniżej 140 mmHg.

Jak przeprowadzono badanie

Wyniki przedstawiono 7 listopada, równolegle z konferencją American Heart Association w Chicago. Zespół kierowany przez dr Gisele Sampaio Silva ze szpitala Albert Einstein w São Paulo prowadził randomizowane badanie w 30 ośrodkach. Wzięli w nim udział pacjenci z podwyższonym ciśnieniem, którzy wcześniej przebyli udar niedokrwienny lub TIA.

Uczestników losowo przydzielono do jednej z dwóch grup. W grupie leczenia intensywnego, liczącej 2172 osoby, celem było ciśnienie skurczowe poniżej 120 mmHg. W grupie standardowej, liczącej 2196 osób, celem było ciśnienie poniżej 140 mmHg.

Co wykazano

Po pominięciu pierwszych trzech miesięcy średnie ciśnienie skurczowe wyniosło 122,0 mmHg w grupie intensywnej i 135,2 mmHg w grupie standardowej. Różnica między grupami to średnio 13,1 mmHg.

Główny punkt końcowy obejmował zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, niezakończony zgonem zawał serca, niezakończony zgonem udar oraz hospitalizację z powodu niestabilnej dławicy piersiowej lub niewydolności serca. Wystąpił u 10,9% pacjentów w grupie intensywnej i u 13,5% w grupie standardowej, przy medianie obserwacji wynoszącej 3,9 roku. Przekłada się to na 3,25 oraz 4,11 zdarzenia na 100 osobolat, a współczynnik ryzyka wyniósł 0,79.

Intensywne leczenie miało jednak swoją cenę. Częściej dochodziło do pogorszenia pracy nerek, czyli utrzymującego się spadku szacowanego wskaźnika filtracji kłębuszkowej o co najmniej 50% lub progresji do schyłkowej niewydolności nerek. Ogólna częstość poważnych zdarzeń niepożądanych była natomiast podobna w obu grupach.

Autorzy podkreślają wagę nadzoru lekarskiego. Jak powiedziała dr Sampaio Silva: „Podkreślamy, że bezpieczne osiągnięcie niższego ciśnienia wymaga odpowiedniego nadzoru lekarskiego i dodatkowego monitorowania, zwłaszcza czynności nerek”. Część autorów ujawniła powiązania z branżą biofarmaceutyczną.

Co to oznacza w praktyce

Dla pacjentów z Polski to przede wszystkim sygnał, że po udarze lub TIA kontrola ciśnienia ma duże znaczenie, a ustalony cel terapii warto omawiać z lekarzem prowadzącym. Wyniki nie oznaczają jednak, że każdy powinien na własną rękę zmieniać dawki leków lub dążyć do wartości poniżej 120 mmHg.

Warto pamiętać, że jest to pojedyncze badanie, a jego wnioski mogą wpłynąć na zalecenia dopiero po analizie przez towarzystwa naukowe, w tym europejskie. Nie wiadomo na razie, czy i kiedy to nastąpi. Z danych wynika też, że bardziej intensywne leczenie wymaga częstszych kontroli, w tym badań oceniających funkcję nerek.

• Nie zmieniaj leków samodzielnie – cel ciśnienia powinien ustalić lekarz.
• Pytaj o kontrolę nerek – przy intensywnym leczeniu to ważny element monitorowania.
• Mierz ciśnienie regularnie – pomoże to ocenić, czy terapia działa.

Źródło: Medical Xpress – „AHA: More intensive blood pressure lowering cuts future cardiovascular risk after stroke, transient ischemic attack”